admin
Mnoge bolesti mogu godinama da se razvijaju bez izraženih simptoma, zbog čega redovne zdravstvene kontrole imaju važnu ulogu u njihovom pravovremenom otkrivanju.
Čak i kada se osoba oseća potpuno zdravo, određene promene u organizmu moguće je uočiti tek laboratorijskim analizama.
Preventivni pregledi omogućavaju praćenje opšteg zdravstvenog stanja, otkrivanje skrivenih upalnih procesa, poremećaja metabolizma i faktora rizika za razvoj kardiovaskularnih bolesti. Međutim, nisu sve analize podjednako potrebne svakom čoveku, jer izbor pregleda zavisi i od godina starosti i pola.
Ruska lekarka Irina Golubkova, načelnica odeljenja za profesionalnu patologiju u ogranku medicinskog centra „Medincentr”, koji posluje u okviru Glavne uprave za usluge diplomatskom koru pri Ministarstvu spoljnih poslova Rusije, objasnila je za AIF koje laboratorijske analize predstavljaju osnovu preventivne zdravstvene kontrole.
Prema njenim rečima, pregledi se mogu podeliti u tri osnovne grupe: analize namenjene svim odraslim osobama, dodatne preglede koji se preporučuju posle četrdesete godine i ispitivanja koja zavise od pola pacijenta.
U osnovnu grupu spada kompletna krvna slika, jedna od najpristupačnijih i najinformativnijih laboratorijskih analiza. Njome se mogu otkriti pokazatelji anemije, posumnjati na prisustvo upalnih procesa i uočiti određeni sistemski poremećaji koji zahtevaju dodatno ispitivanje.
Druga važna analiza jeste opšti pregled urina, koji pruža informacije o radu bubrega i mokraćnih puteva. Rezultati mogu ukazati na infekcije, poremećaje filtracione funkcije bubrega, kao i na prisustvo proteina ili glukoze u urinu.
Treću grupu osnovnih ispitivanja čine biohemijske analize krvi, među kojima se posebno izdvajaju dva pokazatelja. Prvi je nivo glukoze natašte, koji se koristi za procenu rizika od razvoja dijabetesa, dok je drugi ukupni holesterol ili kompletan lipidni profil.
Provera holesterola i drugih masnoća u krvi važna je za procenu rizika od ateroskleroze i kardiovaskularnih oboljenja. Ovi poremećaji mogu dugo napredovati bez očiglednih tegoba, pa laboratorijski rezultati predstavljaju važan deo procene zdravstvenog stanja.
Golubkova objašnjava da se sa godinama povećava verovatnoća razvoja pojedinih bolesti, zbog čega se osnovni spisak pregleda proširuje. Za osobe starije od 40 godina ona preporučuje godišnju analizu stolice na skriveno krvarenje, koja može pomoći u otkrivanju bolesti creva.
Dodatne preventivne kontrole razlikuju se kod muškaraca i žena. Za žene se preporučuje redovan ginekološki pregled sa uzimanjem brisa za citološku analizu, poznatu kao Papa test, kojim se mogu otkriti prekancerozne i kancerogene promene na grliću materice u ranoj fazi.
Kod muškaraca se posebna pažnja posvećuje zdravlju prostate. Golubkova preporučuje da muškarci od 45. godine jednom godišnje urade analizu krvi na prostata-specifični antigen, odnosno PSA, koji se koristi kao pokazatelj u proceni rizika od raka prostate.
Ipak, povišena vrednost PSA sama po sebi ne znači da osoba ima rak prostate, jer do povećanja ovog pokazatelja može doći i zbog drugih promena. Zbog toga rezultate mora da protumači lekar, koji odlučuje da li su potrebna dodatna ispitivanja.
Navedene analize predstavljaju osnovu preventivnog praćenja zdravlja, dok se ostali pregledi određuju pojedinačno. Lekar pritom uzima u obzir postojeće tegobe, zdravstvenu istoriju pacijenta i rezultate prethodnih laboratorijskih ispitivanja.
Ako osnovne analize pokažu odstupanja od normalnih vrednosti, mogu biti potrebni dodatni laboratorijski testovi, dijagnostički postupci ili konsultacije sa odgovarajućim specijalistima. Takav pristup omogućava da se eventualni zdravstveni problemi detaljnije ispitaju i da se na vreme odredi dalje postupanje.
Redovan preventivni pregled zato ne treba posmatrati kao običnu formalnost. Njegova osnovna vrednost jeste mogućnost da se zdravstvene promene otkriju pre pojave ozbiljnijih simptoma, čime se povećavaju izgledi za blagovremeno lečenje i sprečavanje razvoja bolesti.
Autorska prava Webtribune / Tekst / Slika / Video /