SAD zvanično istupile iz Uneska; UNESKO: Žalimo zbog odluke SAD, nastavićemo svoju misiju uprkos umanjenim resursima

“UNESKO promoviše podeljene društvene i kulturne agende i pridaje prevelik značaj Ciljevima održivog razvoja Ujedinjenih nacija, globalističkoj ideološkoj platformi za međunarodni razvoj koja je u suprotnosti sa našom spoljnopolitičkom strategijom ‘Amerika na prvom mestu'”, izjavila je portparolka Stejt departmenta Tami Brus, prenosi Rojters.

Ranije je Njujork Post pisao o mogućem povlačenju Sjedinjenih Država iz ove specijalizovane agencije Ujedinjenih nacija, pozivajući se na izvore iz Bele kuće koji su kao razlog povlačenja navodili antiameričke i antiizraelske stavove organizacije, kao i “woke” agendu organizacije.

Tramp je još u februaru ove godine naložio sprovođenje analize članstva SAD u UNESKU, sa posebnim naglaskom na ispitivanje potencijalnog antisemitizma i neprijateljskih stavova prema Izraelu unutar organizacije, naveo je zvaničnik Bele kuće, piše list Njujork Post.

Nakon završetka analize, američka administracija izrazila je zabrinutost zbog, kako se navodi, pristrasnosti UNESKA u korist Palestine i Kine, kao i zbog sprovođenja politika u oblasti različitosti, ravnopravnosti i inkluzije koje su, prema mišljenju Bele kuće, u suprotnosti sa interesima američkog naroda.

“Predsednik Tramp povući će Sjedinjene Države iz UNESKA, koji podržava podeljene i društveno kontroverzne ciljeve koji nemaju dodirne tačke sa zdravim razumom i vrednostima za koje su se građani SAD izjasnili na izborima u novembru”, izjavila je zamenica portparola Bele kuće, Ana Keli.

Među spornim aktivnostima UNESKA, administracija SAD posebno je istakla objavljivanje priručnika za borbu protiv rasizma 2023. godine, kao i inicijativu iz 2024. godine pod nazivom “Transforming MEN’talities”, koja se fokusira na preispitivanje muških stavova o rodnim pitanjima, naročito o “štetnim rodnim normama”.

Takođe se kritikuje i izveštaj o video-igrama iz 2023, u kojem se igre posmatraju kao potencijalno sredstvo za promovisanje rodne ravnopravnosti i suzbijanje diskriminatornog ponašanja.

SAD takođe optužuju UNESKO da preko svog Izvršnog odbora sprovodi “antiizraelske i antijevrejske odluke”, među kojima se izdvaja odluka o proglašenju jevrejskih svetilišta za “palestinsku svetsku baštinu”.

Zvaničnici Bele kuće navode da organizacija redovno koristi izraze da je “Palestina okupirana teritorija”, dok, kako tvrde, ne iznosi kritike na račun Hamasa.

Njujork Post navodi i da je Tramp već povukao SAD iz UNESKA 2017. godine iz istih razloga, dok su SAD prvi put napustile ovu organizaciju 1984. godine za vreme predsednika Ronalda Regana, koji je tada optužio UNESKO za “ekstremnu politizaciju”, “neprijateljstvo prema slobodnom tržištu i štampi”, kao i za “nekontrolisanu potrošnju budžeta”.

Povratak SAD u UNESKO usledio je 2003. godine za vreme predsednika Džordža Buša mlađeg, dok je predsednik Džo Bajden ponovo uspostavio članstvo 2021. godine.

Uprkos mogućem američkom napuštanju, UNESKO je ranije saopštio da danas u manjoj meri finansijski zavisi od SAD nego ranije – trenutno američki doprinos čini oko osam odsto ukupnog budžeta organizacije, dok je u vreme prethodnog povlačenja iznosio oko 20 odsto.

UNESKO: Žalimo zbog odluke SAD, nastavićemo svoju misiju uprkos umanjenim resursima

Generalna direktorka UNESKO-a Odri Azule zrazila je duboko žaljenje zbog odluke Sjedinjenih Američkih Država da se povuku iz ove organizacije, ali je istakla da je takav potez bio očekivan i da se agencija na njega pripremila.

Generalna direktorka Azule ujedno je, kako navodi AP, odbacila optužbe o navodnoj pristrasnosti UNESKO-a prema Izraelu.

“Takve tvrdnje su u suprotnosti sa stvarnim angažovanjem UNESKO-a, posebno na polju obrazovanja o Holokaustu i borbe protiv antisemitizma”, naglasila je ona.

Administracija Donalda Trampa već jednom je, 2017. godine, najavila povlačenje iz UNESKO-a, takođe navodeći navodnu antiizraelsku pristrasnost, a odluka stupila je na snagu godinu dana kasnije.

Azule je ocenila da se razlozi koje je SAD navela sada ne razlikuju od onih iz 2017, iako se, prema njenim rečima, situacija značajno promenila.

“Političke tenzije su oslabile, a UNESKO danas predstavlja retku platformu za konsenzus i konkretan multilateralizam”, rekla je Azule, dodajući da nisu iznenađeni najnovijom odlukom SAD, s obzirom na to da je Trampova administracija početkom godine sprovela reviziju članstva.

Očekivanja da bi do ponovnog povlačenja moglo doći, kako objašnjava AP, porasla su i zbog činjenice da su se SAD vratile u UNESKO 2023. godine zahvaljujući inicijativi tadašnjeg predsednika Džoa Bajdena, političkog rivala Donalda Trampa.

Azule je poručila da je UNESKO diversifikovao izvore finansiranja i da američki doprinos sada čini oko osam odsto ukupnog budžeta.

“UNESKO će nastaviti da ispunjava svoju misiju, iako sa neizbežno umanjenim resursima”, kazala je Azule.

Generalna direktorka UNESKO-a navela je i da se, uprkos povlačenju Amerike, u ovom trenutku ne razmatraju otpuštanja zaposlenih.

“UNESKO je mesto otvoreno za sve države sveta. Sjedinjene Američke Države su uvek bile i biće dobrodošle”, poručila je Azule dodajući da će saradnja sa američkim partnerima iz privatnog sektora, akademske zajednice i nevladinih organizacija biti nastavljena, kao i politički dijalog sa administracijom u Vašingtonu i američkim Kongresom.