Američke vojne tajne završile u pogrešnim rukama: Otkrivena šema koja je trajala godinama

Slučaj bivšeg pripadnika američke vojske otvorio je pitanje koliko je osetljivih podataka o američkom naoružanju i operativnim sposobnostima godinama moglo da izlazi iz vojnog sistema.

Istraga je obuhvatila period od nekoliko godina, aktivne vojnike, novčane transfere i materijale povezane sa nekim od najpoznatijih sistema američke kopnene vojske.

Bivši američki vojnik Ruoju Duan, 41-godišnji stanovnik Hilsboroa u Oregonu, priznao je 16. septembra 2026. krivicu za učešće u zaveri čiji je cilj bio prikupljanje i prenošenje informacija povezanih sa nacionalnom odbranom SAD.

Duan je služio u američkoj vojsci od 2013. do 2017. godine i tokom službe bio obučen za postupanje sa osetljivim i poverljivim vojnim informacijama.

Šema u kojoj je učestvovao delovala je od novembra 2021. do marta 2025. godine. Duan je, kako proizlazi iz sudskih dokumenata, plaćao aktivnim pripadnicima američke vojske i drugim osobama da pribavljaju informacije i opremu koja je bila interesantna kupcima, nakon čega su prikupljeni materijali prosleđivani ljudima u Kini.

Među podacima koji su na ovaj način pribavljani bile su informacije povezane sa američkim borbenim vozilima Bradley i Stryker, kao i raketnim artiljerijskim sistemom HIMARS. Slučaj nije bio ograničen samo na podatke o konkretnim sistemima naoružanja: prikupljani su i tehnički priručnici, obaveštajni izveštaji, materijali za obuku i računarska oprema.

Novac kojim je finansirana ova aktivnost stizao je sa računa iz Kine. Na račune povezane sa Duanom između 2021. i 2023. godine prebačeno je oko 38.500 dolara, dok je tokom 2023. i 2024. stiglo još približno 15.000 dolara.

Tužilaštvo tvrdi da Duan taj novac nije zadržavao samo za sebe, već ga je raspoređivao drugim učesnicima šeme koji su učestvovali u pribavljanju traženih podataka i opreme. Time je imao ulogu posrednika između izvora unutar američkog vojnog sistema i ljudi u Kini kojima su informacije prosleđivane.

Slučaj je izašao u javnost nakon šire istrage koja je obuhvatila i aktivne pripadnike američke vojske. Duan je uhapšen u Oregonu 6. marta 2025. godine, nakon što je federalna velika porota prethodnog dana podigla optužnicu protiv njega i aktivnog oficira američke vojske Li Tiana zbog zavere povezane sa podmićivanjem i krađom državne imovine.

Duan se sada suočava sa maksimalnom kaznom do deset godina zatvora i novčanom kaznom do 250.000 dolara. Nakon izlaska iz zatvora mogao bi da provede još tri godine pod nadzorom.

Izricanje presude zakazano je za 10. decembar 2026. godine pred federalnim sudom u Oregonu.