Sveti Grigorije slavi se 13. oktobra: Preživeo je 14 godina u jami i iscelio svog progonitelja

Grigorije je poticao iz ugledne porodice, a u Kesariji Kapadokijskoj upoznao je hrišćanstvo i prihvatio novu veru. Tu se oženio i dobio dvojicu sinova, Ortana i Arostana, koji su kasnije takođe posvetili život Crkvi.

Služeći vladaru Tiridatu, stekao je njegovo poverenje. Međutim, odnos se promenio kada je odbio da učestvuje u prinošenju žrtava paganskim božanstvima. Prema žitiju, Tiridat je pokušao da ga mučenjem primora da se odrekne hrišćanstva, ali Grigorije nije popustio.

Četrnaest godina u dubokoj jami

Najteži deo njegovog stradanja počeo je kada je bačen u duboku jamu, među škorpije i otrovne gmizavce. U pravoslavnom žitiju navodi se da je u njoj proveo 14 godina.

Dok je vladar verovao da je Grigorije odavno mrtav, jedna udovica mu je, prema predanju, spuštala komade hleba i tako pomagala da preživi. Priča o njegovom zatočeništvu zato govori i o tihoj pomoći žene koja nije zaboravila čoveka osuđenog na smrt.

Pomogao je čoveku koji ga je osudio

Preokret je usledio nakon progona hrišćanskih monahinja i teškog oboljenja vladara. Prema crkvenom predanju, Tiridatovoj sestri u snu je otkriveno da njenom bratu može pomoći Grigorije.

Izvučen iz jame, svetitelj je iscelio Tiridata, koji je potom primio krštenje. Grigorije je postao episkop Jermenije i, uz podršku nekadašnjeg progonitelja, širio hrišćansku veru.

Zašto ga nazivaju prosvetiteljem Jermenije

Grigorijevo ime vezuje se za širenje hrišćanstva i uređenje crkvenog života u Jermeniji. Njegova služba obuhvatala je propovedanje, postavljanje sveštenika i osnivanje škola i manastira, zbog čega je u crkvenoj tradiciji ostao poznat kao prosvetitelj Jermenije.

U središtu njegovog žitija ostaje snažna poruka: posle godina stradanja, Grigorije je pomogao upravo onome ko ga je progonio. Za vernike, njegova priča predstavlja podsećanje na istrajnost, milosrđe i snagu praštanja.