Ko je američki sudija Čarls Smit koji je Tačija i lidera OVK osudio na 81 godinu zatvora

Bivši predsednik Kosova Hašim Tači proglašen je u sredu pred Specijalizovanim većima Kosova u Hagu krivim za ratne zločine, uključujući ubistva, mučenje i nezakonito pritvaranje.

Tači (58) je osuđen na 25 godina zatvora za zločine počinjene dok je bio jedan od najviših komandanata etničke albanske Oslobodilačke vojske Kosova (OVK) tokom nasilnog sukoba koji je 1998-1999. godine doveo do odvajanja Kosova od Srbije.

Osim njega još trojica bivših vođa Oslobodilačke vojske Kosova – Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići proglašeni su krivim za ratne zločine počinjene tokom sukoba 1998-1999. godine. Krasnići je takođe osuđen na 25 godina zatvora, Veselji na 18, a Seljimi na 13 godina.

Sva četvorica su se izjasnila da nisu kriva po četiri tačke optužnice za ratne zločine i šest tačaka za zločine protiv čovečnosti.

“Krivi su zbog sistematskog hapšenja, pritvaranja, zlostavljanja i ubijanja”

Američki sudija Čarls L. Smit III bio je predsedavajući sudija u predmetu protiv Tačija, Veseljija, Seljimija i Krasnićija i pročitao je presudu koju su izrekla Specijalizovana veća u Hagu.

– Nisu ciljevi koje su optuženi nastojali da ostvare bili ono što je njihove postupke činilo krivičnim delima. Krivičnim ih je činilo sredstvo kojim su nastojali da te ciljeve ostvare, a naročito sistematsko hapšenje, pritvaranje, zlostavljanje i ubijanje onih koje su optuženi smatrali ili opisivali kao protivnike – rekao je predsedavajući sudija Čarls L. Smit III, sažimajući obrazloženje presude.

Presuda obuhvata nezakonito pritvaranje najmanje 385 osoba, okrutno postupanje prema najmanje 49 osoba, mučenje najmanje 303 osobe i 96 ubistava, piše “Danas”.

Oslobođeni optužbi za zločine protiv čovečnosti

Međutim, sva četvorica su oslobođena optužbi za zločine protiv čovečnosti. Sudije su utvrdile da je nasilje bilo rasprostranjeno i sistematsko, ali su zaključile da tužilaštvo nije dokazalo da je bilo usmereno protiv civilnog stanovništva, što je poseban pravni uslov za ovu vrstu krivičnog dela.

Žrtve su uglavnom bile birane iz pojedinačnih razloga, a ne zbog pripadnosti određenoj grupi civilnog stanovništva, preneo je “courthousenews”.

Sud je utvrdio da je Tači aktivno učestvovao u zločinima i podsticao njihovo izvršenje u okviru zajedničkog zločinačkog poduhvata zasnovanog na zajedničkom planu.

– Plan je bio jednostavan koliko i štetan. Konkretno, podrazumevao je: uspostavljanje pritvorskih objekata na svim područjima pod kontrolom OVK; identifikovanje osoba za koje se smatralo da se protive OVK; njihovo hapšenje i pritvaranje i, ukoliko je bilo potrebno, njihovo ubijanje – rekao je predsedavajući sudija Čarls Smit, preneo je Rojters.

Ko je Čarls L. Smit III

Sudija Čarls L. Smit III, američki državljanin, imenovan je za sudiju Specijalizovanih veća 7. februara 2017. godine. Pored toga što je predsedavao sudskim većem u postupku protiv bivših čelnika OVK, od 29. aprila 2020. godine obavlja i funkciju potpredsednika ovog suda.

Njegova karijera na Kosovu počela je nekoliko godina pre osnivanja Specijalizovanih veća. Od 2010. do 2013. godine bio je sudija Misije Evropske unije za vladavinu prava na Kosovu – EULEX.

U okviru tog mandata, Smit je od 2011. do 2013. godine bio sudija Vrhovnog suda Kosova. Tokom tog perioda najpre je izabran za potpredsednika, a potom i za predsednika Skupštine sudija EULEX-a, navodi se u njegovoj biografiji objavljenoj na sajtu Specijalizovanih veća.

Arbritražom se bavi od 2014

Sudija Čarls L. Smit III bavi se posredovanjem i arbitražom od 2014. godine.

Pre angažmana na Kosovu, imao je dugu karijeru u američkom pravosudnom sistemu. Godine 1990. imenovan je za sudiju Okružnog suda u Četvrtom sudskom okrugu savezne države Ajova.

Od 1996. do 2010. godine Smit je bio predsednik suda u tom okrugu, a istovremeno je bio i član Sudskog saveta Ajove.

Pre nego što je postao sudija, od 1970. do 1989. godine bavio se advokaturom u privatnoj praksi. Zastupao je stranke u građanskim i krivičnim postupcima, kao i u predmetima iz oblasti privrednog prava, poreskog prava i naslednog prava.

Smit je završio studije prava na Univerzitetu Krejton u Sjedinjenim Američkim Državama, gde je 1970. godine stekao zvanje doktora pravnih nauka (Juris Doctor). Iste godine primljen je u Advokatsku komoru Nebraske, a 1971. godine i u Advokatsku komoru Ajove, jedne od američkih saveznih država koje imaju posebno bliske veze sa Kosovom.

(Danas)