Kina sprema udar koji bi mogao da paralizuje Ameriku: Posledice bi trajale decenijama!

Dok Kina demonstrira sve veće mogućnosti svog raketnog arsenala, u pozadini rivalstva sa Sjedinjenim Državama pojavljuje se scenario koji bi mogao da promeni odnos snaga daleko izvan Pacifika.

Peking je objavio snimak vojne vežbe tokom koje je protivbrodska balistička raketa DF-26B lansirana na maketu američkog nosača aviona Džerald R. Ford, izgrađenu u prirodnoj veličini na poligonu u pustinji Taklamakan, u kineskoj provinciji Sinđang. Na snimku se vidi trenutak kada raketa pogađa cilj, nakon čega konstrukciju zahvata veliki vatreni oblak. Snimak se upravo tu prekida, pa nije moguće utvrditi stepen oštećenja niti druge pojedinosti udara.

Maketa predstavlja detaljnu kopiju američkog nuklearnog nosača aviona nove generacije. Na klasu Džerald R. Ford ukazuju karakteristična nadgradnja pomerena prema krmi i četiri avionska lifta, za razliku od tri na nosačima klase Nimic. Čitava konstrukcija napravljena je kao meta za ispitivanje raketnog naoružanja.

Međutim, demonstracija kineskih vojnih sposobnosti otvorila je i pitanje koje se ne odnosi samo na nosače aviona. U mogućem sukobu dve najveće svetske sile presudnu ulogu mogli bi da imaju sistemi koji se nalaze stotinama kilometara iznad Zemlje, a čije bi uništavanje izazvalo posledice koje nijedna strana ne bi mogla lako da kontroliše.

Kineska raketa DF-26B, poznata i pod nazivom „ubica nosača aviona“, dvostepena je balistička raketa na čvrsto gorivo. Može da nosi konvencionalnu ili nuklearnu bojevu glavu, kao i hipersonični manevarski blok. Poslednja varijanta prvi put je predstavljena na vojnoj paradi u Pekingu 2026. godine.

Deklarisani domet rakete dostiže 5.000 kilometara, što omogućava kineskim snagama da ugroze američku vojnu infrastrukturu na ostrvu Guam, gde se nalaze neke od najvažnijih američkih pomorskih i vazduhoplovnih baza u regionu. DF-26B razvija brzinu od približno 22.000 kilometara na čas.

Tokom glavne faze leta koristi inercijalnu navigaciju uz korekcije preko kineskog satelitskog sistema Beidou. U završnoj fazi aktivira se sistem samonavođenja sa multispektralnim senzorima, namenjen i za pogađanje pokretnih ciljeva.

Prikazano lansiranje izvedeno je iz silosnog postrojenja. Ipak, kineske raketne snage raspolažu znatno širim arsenalom. Šest operativnih baza Raketnih snaga Narodnooslobodilačke armije Kine poseduje balističke i krstareće rakete različitih dometa.

Sistemi kratkog dometa uglavnom su raspoređeni na jugoistoku zemlje, prema Tajvanu, dok su rakete srednjeg dometa, među kojima je i DF-26, ravnomernije razmeštene. Njihov operativni radijus obuhvata veliki deo Azije, kao i zapadne i centralne oblasti Tihog okeana.

Peking istovremeno ulaže u zaštitu sopstvenih raketnih kapaciteta. Od 2021. godine u Unutrašnjoj Mongoliji gradi se novo područje sa silosima za balističke rakete. U centralnim kineskim provincijama razvijena je i razgranata mreža podzemnih tunela u kojima mogu da se skrivaju mobilni lanseri. Ovaj kompleks dobio je nezvanični naziv „Podzemni Veliki kineski zid“.

Vojni komentator ruskog portala Cargrad Vlad Šlepčenko smatra da bi eventualni oružani sukob SAD i Kine mogao da odredi svetski poredak za naredne decenije. Prema njegovoj proceni, obe države se pripremaju za takvu mogućnost, ali njihove strategije počivaju na različitim prednostima.

Kina ubrzano povećava kapacitete brodogradnje i razvija ratnu mornaricu, dok Sjedinjene Države, suočene sa sporijim tempom izgradnje velikih ratnih brodova, sve više pažnje posvećuju svemirskim tehnologijama.

Šlepčenko podseća na procenu iznetu tokom saslušanja u američkom Kongresu 2023. godine, prema kojoj ukupni brodograđevinski kapaciteti kineskih brodogradilišta približno 200 puta nadmašuju američke.

Iako američka mornarica i dalje raspolaže većim brojem nosača aviona, razlika se smanjuje. Problem Vašingtona je što ne može dovoljno brzo da poveća proizvodnju velikih ratnih brodova kako bi odgovorio na kineske programe.

„Sjedinjene Države nemaju čak ni hipotetičke šanse da dostignu kineske brodograđevinske programe“, ocenjuje Šlepčenko.

U takvim okolnostima američka strategija sve snažnije se okreće militarizaciji svemira. Razvoj satelitskog sistema Starlink omogućen je višekratnim raketama porodice Falkon, dok bi sledeću fazu trebalo da predstavlja projekat Staršip.

Njegov razvoj mogao bi da omogući iznošenje znatno većih tereta u Zemljinu orbitu. Pored izviđačkih satelita, u budućnosti bi to potencijalno obuhvatilo i udarne sisteme koji bi stalno boravili u svemiru, spremni za upotrebu.

Takva infrastruktura Vašingtonu bi omogućila da delimično nadoknadi kinesku prednost u brodogradnji. Velike satelitske konstelacije mogu da obezbede neprekidno osmatranje, komunikaciju i upravljanje vojnim snagama na ogromnim udaljenostima.

Međutim, upravo u toj zavisnosti od orbitalne infrastrukture Šlepčenko vidi moguću američku slabost koju bi Kina mogla da iskoristi.

Krajem 2025. godine Peking je, kako navodi ruski komentator, obavestio Ujedinjene nacije o planovima da u orbitu rasporedi približno 203.000 satelita.

Tako veliki broj svemirskih letelica otvorio je pitanja praktične svrhe takvog sistema, ali i načina na koji bi se njime upravljalo. Šlepčenko smatra da kineski plan treba posmatrati i kroz mogućnost izazivanja takozvanog Keslerovog efekta.

Reč je o scenariju u kojem sudar dva satelita stvara veliki broj fragmenata koji nastavljaju da se kreću ogromnim brzinama. Ti fragmenti mogu da pogode druge satelite, izazovu nove sudare i pokrenu lančanu reakciju.

Ukoliko bi proces izmakao kontroli, pojedine orbitalne zone postale bi izuzetno opasne ili praktično neupotrebljive za svemirske letelice. Oblaci krhotina mogli bi da oštećuju ili uništavaju satelite neophodne za komunikaciju, navigaciju, izviđanje i vojno komandovanje.

„Svemirske letelice sudarale bi se jedna sa drugom, stvarajući tokove visokoenergetskih fragmenata koji bi nastavili da kruže orbitom, doslovno je čisteći od svih satelita“, objašnjava Šlepčenko.

U najtežoj varijanti takvog razvoja događaja posledice bi mogle da traju decenijama. Ruski komentator ne isključuje mogućnost da bi obnavljanje normalnih svemirskih aktivnosti zahtevalo čak oko jednog veka, dok gravitacija i gornji slojevi atmosfere postepeno ne uklone opasne ostatke.

„Ako se tako nešto dogodi, Zemlju će doslovno okružiti nebo puno otpada. Od kosmonautike bismo morali da se oprostimo na decenije, možda približno i na čitav vek“, upozorava on.

Ipak, takav ishod predstavlja pretpostavljeni scenario, a ne neizbežnu posledicu kineskog programa satelitskih konstelacija.

Šlepčenko smatra da bi onesposobljavanje američke orbitalne infrastrukture moglo da ukloni jednu od ključnih strateških prednosti Sjedinjenih Država. Bez pouzdane satelitske podrške, američke mogućnosti osmatranja, komunikacije i koordinacije snaga bile bi ozbiljno ograničene, dok bi kineska mornarica dobila znatno više prostora za delovanje u svetskim okeanima.

Time se rivalstvo u svemiru neposredno povezuje sa pomorskim nadmetanjem. Kontrola orbitalnih sistema mogla bi da utiče na sposobnost ratnih flota da otkrivaju protivničke brodove, razmenjuju informacije i izvode operacije daleko od sopstvenih obala.

Upravo zato demonstraciju udara na maketu nosača aviona Džerald R. Ford treba posmatrati kao deo širih kineskih priprema za moguće vojno sučeljavanje sa Vašingtonom.

Američka strana takođe jača položaje u Pacifiku. Sjedinjene Države obnavljaju vojne objekte koji su napušteni posle Drugog svetskog rata i istovremeno učvršćuju infrastrukturu duž prvog ostrvskog lanca.

Jedan od primera je ostrvo Tinijan, gde su Amerikanci tokom 2024. godine raščistili veliku vazduhoplovnu bazu kako bi je ponovo osposobili za vojne potrebe.

Takvi potezi pokazuju da se pripreme ne ograničavaju na razvoj novog oružja. One obuhvataju i stvaranje infrastrukture koja bi omogućila dugotrajno raspoređivanje snaga, kontrolu strateški važnih područja i izvođenje operacija širom Tihog okeana.

„Obe strane veoma ozbiljno i sa velikom posvećenošću pripremaju se za sukob oko svetske dominacije“, zaključuje Šlepčenko.

Za Rusiju bi eventualno američko-kinesko sučeljavanje otvorilo posebno osetljivo strateško pitanje. Šlepčenko smatra da bi Moskva trebalo da izbegne neposredno uključivanje u takav sukob i sačuva mogućnost samostalnog delovanja.

Prema njegovoj proceni, ruski interesi bili bi najbolje zaštićeni ukoliko bi zemlja zadržala sopstvene resurse i neutralnu poziciju prema obe strane, umesto da postane neposredni učesnik njihovog obračuna.

„Najvažnije je da tokom svega toga ostanemo u gledalištu i da se ne mešamo u tu tuču“, poručuje Šlepčenko.