Ruski ratni brod pucao na britansku jahtu u Lamanšu

Ruska fregata „Admiral Grigorovič“ ponovo je dospela u centar pažnje u jednom od najprometnijih pomorskih koridora na svetu.

Događaj koji se odigrao u Lamanšu izazvao je veliko interesovanje britanskih medija i otvorio nova pitanja o odnosima između Rusije i Zapada na moru, u trenutku kada se svaki potez vojnih brodova pažljivo prati sa obe strane.

Prema navodima britanskog lista The Telegraph, ruski ratni brod je 16. juna ispalio upozoravajuće hice prema britanskoj jahti nakon što su se dva plovila približila jedno drugom u Lamanšu.

Kako se navodi, britanska obalska straža primila je prijavu sa civilnog broda pod britanskom zastavom koji se nalazio u blizini ruskog fregata. Posada je prijavila da je „Admiral Grigorovič“ otvorio upozoravajuću vatru nakon približavanja dva plovila oko 11.40 časova.

Incident se dogodio približno 20 nautičkih milja južno od ostrva Vajt, van teritorijalnih voda Ujedinjenog Kraljevstva. Nije bilo prijavljenih povređenih niti oštećenja, a britanska jahta je nakon događaja nastavila plovidbu kroz Lamanš.

Iako nije bilo posledica po posadu ili plovilo, sam čin upozoravajuće paljbe ruskog ratnog broda u neposrednoj blizini britanskog civilnog broda predstavlja neuobičajeno ozbiljan signal u prostoru koji se nalazi pod stalnim nadzorom pomorskih i vazdušnih snaga NATO-a.

Zbog toga pojedini britanski komentatori događaj posmatraju kao demonstraciju odlučnosti Moskve u jednom od ključnih evropskih pomorskih prolaza.

Britanski vojni izvori naglasili su da incident nema veze sa odlukom Velike Britanije o zapleni naftnog tankera „Smirtos“, čime su pokušali da otklone spekulacije o mogućoj direktnoj povezanosti dva slučaja.

Da se ruska fregata već duže vreme nalazi pod pojačanim nadzorom britanske mornarice pokazuje i izveštavanje lista Metro početkom maja. Tada je objavljeno da Kraljevska mornarica već mesec dana prati kretanje broda „Admiral Grigorovič“.

U operaciji nadzora učestvovali su patrolni brodovi HMS Tyne, HMS Mersey i HMS Severn. Predstavnik britanske mornarice tada je izjavio da tokom čitavog prethodnog meseca nije prošao nijedan dan a da ruski ratni brod, njegova pomoćna plovila ili brodovi koje je pratio nisu bili pod stalnim nadzorom britanskih vazdušnih ili pomorskih snaga.

Tokom tog perioda „Admiral Grigorovič“ je plovio između Severnog mora i zapadnih prilaza Britaniji, prateći brodove pod ruskom zastavom koji su se kretali prema Atlantiku, Mediteranu i Baltičkom moru. Prema britanskim podacima, fregata je u toku jednog meseca pratila jednu podmornicu i približno šest trgovačkih i pomoćnih brodova.

Posebnu pažnju izazvalo je i to što se ruski brod zaustavljao radi dopune goriva i zaliha u blizini važne britanske infrastrukture, uključujući vetroelektranu Galoper kod obale Safolka.

Britanski mediji su ranije pisali da je predsednik Rusije Vladimir Putin poslao „Admirala Grigoroviča“ u Lamanš kako bi pratio brodove takozvane „flote iz senke“. Zbog toga se najnoviji incident ne posmatra kao izolovan događaj, već kao još jedan pokazatelj rastuće napetosti na pomorskim pravcima koji povezuju sever Evrope sa Atlantikom.

Upravo zato upozoravajući hici ispaljeni u blizini britanskog plovila imaju značaj koji prevazilazi sam incident. U trenutku kada su ruski brodovi pod neprekidnim nadzorom Kraljevske mornarice, svaki ovakav potez šalje jasnu poruku da Moskva namerava da odlučno štiti prostor u kojem se nalaze njeni vojni i prateći brodovi.

Za London, ali i za NATO i Evropsku uniju, događaj predstavlja još jedno upozorenje koliko brzo situacija u strateški važnim pomorskim zonama može da privuče pažnju čitavog bezbednosnog sistema Zapada.